Specialiseren en innoveren in de ZBC

Eind vorig jaar maakte Marc Schröder de overstap van het Slotervaart Ziekenhuis naar de Bergman Clinics in Naarden. In deze kliniek voor Bewegingszorg zijn orthopedisch chirurgen en neurochirurgen werkzaam. “Hier kan ik me verder ontwikkelen.”

Waar houdt de neurochirurgie zich mee bezig?
Het terrein van de neurochirurgie omvat operaties aan het centrale zenuwstelsel - de hersenen en het ruggenmerg -  en hun benige omhulsels. Deze omhulsels - respectievelijk de schedel en de wervels - liggen heel dicht om het zenuwstelsel. Verder omvat de neurochirurgie operaties aan het perifere zenuwstelsel, dat zijn bijvoorbeeld de zenuwen die vanuit het wervelkanaal naar de ledematen lopen. Tot voor kort hield ik me bezig met zowel de hersenchirurgie als de wervelkolom- en perifere chirurgie. Maar ik zag dat vooral bij de wervelkolomchirurgie veel nieuwe operatietechnieken mogelijk werden met minder weefselschade. Dat sprak me zeer aan.

Waarom dan nu alleen wervelkolomchirurgie?
Veel neurochirurgen opereren nog wel lage rug hernia’s, maar doen dat meestal naast hun drukke werkzaamheden als hersenchirurg in een gelieerd perifeer ziekenhuis. Wervelkolomchirurgie is een ontzettend breed vak geworden en de ontwikkelingen gaan snel. Door deze keuze kan ik me geheel toeleggen om hierin verder te specialiseren. Anderzijds kiezen neurochirurgen steeds vaker voor een verdere specialisatie in de hersenchirurgie. In de Bergman Clinics wordt de wervelkolomchirurgie breed beoefend. Meer mensen worden veel ouder dan voorheen. Er is daardoor een enorme toename van degeneratieve aandoeningen van het bewegingsapparaat en dus ook van de wervelkolom. Deze aandoeningen gaan bijna altijd gepaard met pijn. Pijn kan iemands leven ruïneren. Het chirurgisch verminderen of wegnemen van pijn geeft veel voldoening.

Wat is een belangrijke ontwikkeling geweest in uw vakgebied?
In de chirurgie zijn de kleine incisies, de minimaal invasieve chirurgie, belangrijk geworden, dus ook in het vakgebied van de wervelkolomchirurgie. Deze techniek heeft grote voordelen voor de patiënt, zoals sneller herstel, laag infectierisico, kleiner littekenweefsel en kortere revalidatietijd. Mijn interesse ligt in me verder ontwikkelen in de minimaal invasieve chirurgie. In het Slotervaart Ziekenhuis heb ik de ruimte gecreëerd om me hierin verder te ontwikkelen, me te specialiseren.
 
Waarom verliet u het Slotervaart Ziekenhuis om aan de slag te gaan bij de Bergman Clinics?
De Bergman Clinics volgde al een aantal jaren mijn verrichtingen met de minimale invasieve hernia-operaties. Ik ben toen opnieuw benaderd nadat de plannen bestonden voor een nieuwe vestiging van de Bergman Clinics in Naarden, gespecialiseerd in volledig verzekerde behandelingen van aandoeningen van het bewegingsapparaat. Ik vond het gebouw indrukwekkend. Plannen voor een verkoeverkamer met tien bedden, twee beademingsbedden, vier state of the art operatiekamers, een eigen MRI-scan en veertig zeer luxe eenpersoonskamers. Ik kreeg de mogelijkheid om de innovatie die ik in het Slotervaart Ziekenhuis begonnen was, hier nog verder uit te breiden in een ongekende professionele setting.

Dat bepaalde de overstap?
Dat niet alleen. In de zomer van 2010 heb ik als eerste in de Benelux een minirobot uitgetest die nog preciezer in de wervelkolom de richting kan aangeven van de schroeven, waarmee afgegleden wervels worden vastgezet. De robot bepaalt transcutaan - door de huid heen - de richting van de schroef met een metalen draad. Daaroverheen plaatst de chirurg de schroeven. De resultaten waren verbluffend. De CT-scans die na de operatie van het operatiegebied bij die patiënten werden gemaakt, bleken identiek aan de van te voren geplande operatie. Op voorwaarde dat de Bergman Clinics deze robottechnologie zou ondersteunen, wilde ik komen. Die wens voor de Spine Assist robot werd ingewilligd.

Wat zijn de voordelen van deze robot?
De operatietijd is korter en de belasting van röntgenbestraling voor zowel de patiënt als de chirurg is aanzienlijk minder. De positie van de schroef is 98,7% correct, waardoor geen revisies nodig zijn en geen bloedvaten of zenuwen worden geraakt. Al met al sneller, comfortabeler, en vooral veiliger. Zo nauwkeurig kan een mensenhand niet zijn. Ik vind het een enorme doorbraak.

Wat zijn de verschillen tussen het ziekenhuis en de Bergman Clinics?
De service voor de patiënt. Als ik een MRI maak, zit de patiënt een uur later weer bij mij in de spreekkamer, en kan ik een behandelplan voorstellen. Ongekend in ons land. Gisteren was een patiënt op de poli die vandaag is geopereerd. Hier kan ik doen wat ik fijn vind en waar ik goed in ben. Het draait hier om de service voor de patiënt. Dat werkt zeker helend op zijn of haar kwaal. Ik bof dat ik hier mag werken.

Hoe reageerde uw collega’s van het Slotervaart Ziekenhuis?
Goed. Ze vonden het moedig. Het is toch een sprong in het diepe. Ik heb de mogelijkheid om naar mijn eigen inzicht een afdeling op te bouwen Die kans krijg je als specialist zelden. Het past bij mij om nu die stap te nemen.

Hoe blijft Marc Schröder bevlogen?
Toch wel die minimale invasieve chirurgie. Pijn in je rug of nek kan je leven verpesten. Patiënten van de pijn afhelpen geeft erg veel voldoening.

De mondige patiënt, een voordeel?
De mondige patiënt houdt de specialist scherp. Dat iets niet kan, is voor de patiënt soms moeilijk te accepteren. Daarom moet je de patiënt goed uitleggen wat een voorgestelde behandeling inhoudt of waarom je hen soms niet kan helpen. Zij moeten snappen hoe ik denk. Na goede uitleg wordt de klacht al vaak beter verdragen. Daar besteed ik in het eerste poligesprek veel tijd aan. Als de patiënt het behandelplan beter begrijpt, beïnvloedt dat zijn ziekteproces positief. Dus mondigheid is goed. Echter, op internet wordt een specialist erg kwetsbaar als anoniem op bijvoorbeeld patiëntenforums over hem of haar geschreven wordt. Een uitstekende specialist kan gemakkelijk onterecht beschadigd raken. Dit zou men kunnen ondervangen door ook de schrijver uit de anonimiteit te halen, zodat de arts zich kan verdedigen. Daar is men inmiddels druk mee bezig.

Wat zou Marc Schröder als minister van VWS willen veranderen?
Ik zou het ontstaan van categorale ziekenhuizen – zoals de Bergman Clinics –  stimuleren, omdat daar de kwaliteit van zorg voor een groot aantal aandoeningen beter is. Ons land loopt achter bij het buitenland, waar de categorale ziekenhuizen veel meer voet aan de grond heeft gekregen. De bedrijfsvoering is efficienter, waardoor meer gelden beschikbaar zijn voor innovatie en service naar de patiënt. En specialisten kunnen zich meer bezighouden met waar ze goed in zijn, dus: higher volume, better outcome. De patiëntvriendelijkheid is groot, de overhead klein en beslissingen kunnen snel worden genomen.

Nog andere zaken?
De ziektekostenverzekeraar zou meer onderzoek moeten doen naar innovaties die plaatsvinden. Verzekeraars hebben niet altijd de kennis van de nieuwste ontwikkelingen in ons vakgebied. Het is opmerkelijk dat de ene verzekeraar minimale invasieve chirurgie afwijst, en de ander het juist inkoopt. Gezien de voordelen hiervan zoals kostenbesparend en patiëntvriendelijk, is dat bijzonder. Vaak wordt met innovatieve zorginkoop gewacht omdat er zogenaamd nog geen ‘evidence’ voor is. Als je met een kleinere wond technisch en medisch hetzelfde kan bereiken als met een grote, dan is de keus toch duidelijk? Daar zou ik als minister meer invloed op willen uitoefenen.

Tot slot; wie is uw voorbeeld?
Ik ben geïnspireerd door mijn vader die zenuwarts –  neuroloog en psychiater – was. Voor de arts-patiënt relatie gold bij hem het credo ‘maximale toenadering, met behoud van distantie’. Dat is de reden dat hij altijd een witte artsenjas droeg. Niet alleen uit hygiënisch oogpunt. Zo schiep hij een fysieke afstand, waardoor hij juist dichter bij de patiënt kon komen. Het is niet waar dat je door de witte jas uit te trekken, dichter bij de patiënt komt te staan.

Loopbaan Marc Schröder
2010: Per 1 november 2010, neurochirurg en wervelkolomspecialist  bij Bergman Clinics Bewegingszorg  in Naarden
2003- 2010: Staflid van de vakgroep neurochirurgie in het Slotervaart Ziekenhuis in Amsterdam
2001-2003: Chef de Clinique op de afdeling neurochirurgie in het Westeinde Ziekenhuis in Den Haag
1995-2001: Opleiding tot neurochirurg aan het VUMC en het AMC in Amsterdam
1991 –1994: Promotieonderzoek op de afdeling neurochirurgie  van  the Medical College of Virginia in de Verenigde Staten
1991: Artsenexamen Katholieke Universiteit Nijmegen