Gewichtskapsel (frozen shoulder)

Een frozen shoulder (letterlijk vertaald: bevroren schouder) is een verkorting van het gewrichtskapsel. Het gewrichtskapsel zit rondom de kop en de kom van het schoudergewricht en zorgt ervoor dat de kop in de kom blijft. Het is belangrijk dat het kapsel de juiste lengte heeft. Enerzijds om genoeg te kunnen bewegen, anderzijds om ervoor te zorgen dat de schouder niet uit de kom gaat. Verder dragen de spieren rondom het gewricht ook bij aan de stabiliteit.

Je kunt een actieve of gedoofde frozen shoulder hebben. Een actieve frozen shoulder betekent dat het kapsel geïrriteerd is en daarom veel pijn kan doen. Bij een gedoofde frozen shoulder is de irritatie weg. De schouder doet daarom minder pijn, maar het kapsel is nog wel verkort en de schouder kan daardoor niet goed bewegen.

Vaak is er bij een frozen shoulder ook sprake van een irritatie van de slijmbeurs. Deze ontstaat vaak secundair als gevolg van de bewegingsbeperking. De slijmbeurs zit tussen het dak van de schouder en de schouderkop en werkt als een soort rupsband, de structuren boven en onder de slijmbeurs kunnen hierdoor goed bewegen. Bij een verkort kapsel kan de slijmbeurs klem komen te zitten tussen het schouderdak en de kop van de schouder. Omdat het kapsel te kort is om "normaal" te kunnen bewegen, gaat de schouderkop schuiven in plaats van draaien. Als de kop omhoog schuift, komt de slijmbeurs klem onder het schouderdak. De slijmbeurs gaat hierdoor irriteren. De irritatie van de slijmbeurs kan op het kapsel overslaan, waardoor de verkorting of de pijn toe kan nemen. Een geïrriteerde slijmbeurs geeft uitstralende pijn aan de zijkant van de bovenarm.

Oorzaken

Het kapsel kan verkorten zonder oorzaak. Het hebben van diabetes of een schildklierprobleem kan een relatie hebben met het ontstaan van een frozen shoulder. Soms kan het gebeuren dat het kapsel inscheurt bij een ongeluk en het vervolgens verkort door het littekenweefsel. Vaak kan er echter geen oorzaak voor de verkorting gevonden worden. Als u aan de schouder bent geopereerd, kan het kapsel door de irritatie van de operatie korter zijn geworden.

Klachten

Vaak kun je een verkorting van het kapsel merken aan een beperking in beweging en mogelijk door pijn bij bewegen. Het kapsel kan aan de onderkant, de voorkant of aan beide kanten van het gewricht verkort zijn. Het voorwaarts optillen van de arm is daarom vaak beperkt, net als het zijwaarts heffen en naar achter draaien van de arm.

Behandeling

Een frozen shoulder gaat vanzelf over binnen 2 tot 5 jaar. Fysiotherapie kan het herstel bespoedigen door het oprekken van het kapsel in de richting waarin het verkort is (het onderste of voorste kapsel). Het is belangrijk om verdere irritatie van het kapsel en de slijmbeurs te voorkomen door pijnlijke bewegingen te vermijden en ruim binnen de grenzen van beweging te blijven. U mag de arm niet maximaal naar voren optillen, omdat u daarmee de slijmbeurs irriteert.

De orthopedisch chirurg en fysiotherapeut bepalen, in overleg met u, de behandeling. Van de orthopedisch chirurg kunt u een injectie krijgen met een verdovend middel (Marcaine 0.5%) en een ontstekingsremmer (Kenacort-A40). Er wordt in het gewricht en indien nodig ook in de slijmbeurs gespoten om het kapsel en de slijmbeurs te verdoven en de irritatie ervan te verminderen. Er bestaat de mogelijkheid dat de pijn na de injectie eerst toeneemt. Na 3 à 4 dagen
moet de pijn langzaam minder worden. U hoeft zich hier geen zorgen over te maken.

De fysiotherapeut zal het verkorte kapsel weer op rekken. De injectie draagt hieraan bij, doordat het de pijn en irritatie vermindert. Het oprekken door de fysiotherapeut heeft zo meer effect, omdat de opgerekte kapsellengte ook behouden wordt.

Om goed te kunnen herstellen is het belangrijk dat u niet verder beweegt dan u kunt. U mag de arm niet zover mogelijk naar voren optillen. Deze maatregelen moet u nemen om de schouder niet verder te irriteren. Als het kapsel langer wordt, zult u vanzelf meer met de arm kunnen gaan doen. Dit moet u niet proberen te forceren. Dus geen actieve oefeningen met de arm doen!

Operatieve mogelijkheid

Indien het kapsel ondanks de behandeling nog beperkt blijft, bestaat de mogelijkheid om het kapsel met een operatie los te maken. Met een kijkoperatie wordt het kapsel aan de voorkant tot en met de onderkant losgeknipt, zodat er meer bewegingsruimte is. Dit is alleen mogelijk wanneer de frozen shoulder niet meer pijnlijk is en de actieve ontstekingsfase voorbij is. Wanneer het kapsel nog wel ontstoken is heeft de operatie geen effect, omdat het kapsel na de operatie direct weer verkort door de ontsteking.

Controle

Na 3-4 maanden heeft u een controleafspraak met de orthopedisch chirurg om na te gaan hoe lang het kapsel is. Uw schouder wordt opnieuw getest en afhankelijk van de uitkomst, wordt het behandelingstraject nog eens met u doorgesproken.