Maag-, Darm-, en Leverziektes

Eten & drinken

Aan ziekten die veroorzaaktworden door een ontsteking of kanker kunt u weinig doen. Wel kunt u maag en darmen in een betere conditie brengen door een aantal leefregels te volgen. Bovendien draagt een goed werkend maagdarmstelsel bij aan de algehele conditie.

Goede voeding

Zorg voor variatie omdat u hierdoor alle voedingstoffen binnenkrijgt die u dagelijks nodig hebt. Zorg er ook voor dat uw voedsel vezelrijk is. Voedingsvezels zijn onontbeerlijk voor het gezond houden van de darmen. In combinatie met voldoende vocht zorgen ze voor een soepele ontlasting en een vlotte stoelgang. Ook bij diarree kunt u het beste gewoon een vezelrijke voeding gebruiken. Producten waar veel voedingsvezels inzitten, zijn: volkorenbrood, volkoren pasta (macaroni, spaghetti), zilvervliesrijst, fruit en groenten.

Voldoende drinken

Het is belangrijk dat u dagelijks minstens 1,5 liter drinkt. Bij een vezelverrijkte voeding is het drinken van minimaal 2 liter aanbevolen. Bij diarree is het zaak extra veel te drinken: liefst 2 tot 3 liter per dag. Anders bestaat er de kans op uitdroging.

Gewicht

Overgewicht of juist te mager kan complicaties geven. Een gezond gewicht is belangrijk voor een goed functionerend maagdarmkanaal. Raadpleeg een diëtist om u te helpen.

Bewegen

Alle lichaamsprocessen, dus ook de spijsvertering profiteren van lichaamsbeweging en ontspanning. Te veel stress belast het lichaam enorm, waardoor eerder problemen optreden. Meer bewegen stimuleert en verbetert de darmfunctie en bevordert de spijsvertering. Bovendien is lichaamsbeweging ontspannend voor lichaam en geest.

Roken en alcohol

Tabak en alcohol bevatten prikkelende stoffen die een zware tol eisen van uw maagdarmkanaal. Veel alcohol kan de slijmvliesbekleding van de spijsverteringsstelsel irriteren en op den duur ontstekingen geven. Ook de lever kan daarvan ziek worden. Bovendien geeft het een verhoogde kans op het ontstaan van bepaalde soorten kanker. Matig zijn met alcohol is dan ook het beste. Roken is slecht en dat weet iedereen. Dat roken het maagslijmvlies irriteert, is minder bekend.

Medicijnen

Let op de bijwerkingen van medicijnen. Reumamiddelen geven nogal eens maagklachten, terwijl antibiotica vaak diarree veroorzaken. Als u nare bijwerkingen van medicijnen krijgt, bespreek dit dan met uw arts. Wellicht is er een ander middel dat u beter verdraagt.

Laxeermiddelen

Sommige mensen maken zich veel zorgen over hun ontlasting. Als de ontlasting een paar dagen wat minder is, kopen zij al gauw laxeermiddelen bij de drogist. Laxeermiddelen die de darmwand prikkelen, moeten worden afgeraden, zeker langdurig gebruik daarvan. Uw darmen worden lui van vaak en veel deze middelen te gebruiken. U heeft dan steeds meer van het middel nodig om hetzelfde effect te bereiken. Ga bij vragen en twijfels liever naar uw huisarts.

Informatie over de verschillende organen

Alvleesklier

De belangrijkste ziekten van de alvleesklier (pancreas) zijn ontstekingen (pancreatitis). Deze kunnen acuut of chronisch zijn. Galstenen kunnen de oorzaak zijn. Deze kunnen de afvoergang van de alvleesklier dichtdrukken. Een andere mogelijke oorzaak is alcoholgebruik. Een ontsteking kan bijzonder pijnlijk zijn. Symptomen: hevige buikpijn boven in de buik die uitstraalt naar de rug, misselijkheid, braken, koorts en een ontregelde suikerhuishouding in het bloed. Een acute alvleesklierontsteking kan levensbedreigend zijn.

 Een aangeboren aandoening met gevolgen voor onder meer de alvleesklier, is cystic fibrosis of taaislijmziekte. Bij deze ziekte wordt het geproduceerde slijm te taai. Daardoor ontstaan longproblemen en verloopt de spijsvertering niet goed.

Anus

Een veel voorkomende kwaal waar niet graag over wordt gepraat: aambeien. Dit zijn uitgezakte vaatkussentjes die zich vlak boven de anus in de endeldarm bevinden. Gezonde vaatkussentjes zorgen er voor dat uit de endeldarm geen luchtjes en dunne ontlasting kunnen ontsnappen. Ze zijn nogal kwetsbaar.

 De meest voorkomende oorzaak is verstopping. Door de moeilijke, harde stoelgang komt er teveel druk op de vaatkussentjes te staan. De belangrijkste elementen van aambeien zijn: bloedverlies (helder rood bloed), een drukgevoel in de anus en jeuk.

Darmen

Darmklachten kunnen uiteenlopende oorzaken hebben en zowel acuut als chronisch zijn. Problemen in de dunne darm kunnen komen van allergie voor een bepaalde stof, bijvoorbeeld een eiwit ofwel gluten. Die komt voor in haver, tarwe, rogge en gerst. Het darmslijmvlies verliest door contact met het gluten haar darmvlokken. Met als gevolg dat voedingsstoffen slechter kunnen worden opgenomen en voedingstekorten ontstaan. Deze glutenallergie heet darmspruw of coeliakie en uit zich meestal in diarree, vettige ontlasting en vermagering.

Dikkedarmpoliepen zijn gelukkig meestal goedaardig en worden vaak bij toeval in de darm ontdekt. Een poliep is een uitstulping van het slijmvlies. Slechts bij een klein percentage van alle poliepen, vooral bij adenomen, treden op de lange duur kwaadaardige veranderingen op. Pas nadat een poliep na verwijdering uit de darm is onderzocht, wordt duidelijk of het gaat om een adenoom of een ‘gewone' poliep. Daarom worden alle poliepen die bij een dikkedarmonderzoek worden gevonden, verwijderd. Dat vermindert de kans op darmkanker.

Zowel in de dunne als in de dikke darm kunnen chronische ontstekingen optreden. Om nog onbekende oorzaken ontstaan in de darmen zweren, die soms groter worden. Bij de ziekte van Crohn komende ontstekingen voornamelijk in het laatste deel van de dunne darm en in de hele dikke darm voor. Beide ziektebeelden beginnen vooral op jonge leeftijd. De verschijnselen zijn: buikpijn, diarree, algehele malaise, misselijkheid, gewichtsverlies en soms koorts.

Minder ernstig, maar wel vervelend is de prikkelbare darm of spastisch colon. Er zijn bij deze aandoening geen duidelijke lichamelijke afwijkingen te vinden. De klachten worden veroorzaakt door het onregelmatig en krampachtig samentrekken van de dikke darm. Dit uit zich in buikpijn, soms zeurderig of krampend en een verstoorde stoelgang. Meestal worden diarree en verstopping afgewisseld.

Een veel voorkomende darmklacht is verstopping. De ontlasting komt minder dan 3 keer per week of alleen door hard persen tot stand. De meest voorkomende oorzaken zijn te weinig voedingsvezels gebruiken en te weinig vocht drinken. Ook diarree is bij veel mensen bekend en wordt vaak veroorzaakt door met bacteriën of parasieten besmet voedsel. Bijvoorbeeld tijdens vakantiereizen. Er zijn veel andere aandoeningen die diarree geven. Mocht u een lang aanhoudende diarree hebben, dan is het raadzaam dat u zich door een arts laat onderzoeken.

Lever

De lever is een orgaan van ongeveer 1,5 kg. Daarin vinden meer dan 500 verschillende chemische reacties plaats. De lever maakt onder meer gal en cholesterol. Bovendien zet de lever de uit de darm opgenomen voedingsstoffen zoals koolhydraten, eiwitten en vetten om in bouw- en brandstoffen. Ook filtert de lever het bloed en maakt giftige stoffen onschadelijk. Bij een zieke lever kunnen veel zaken in het honderd lopen. Onder meer door veel alcohol kan de lever op den duur vervetten en groter worden. Uiteindelijk beschadigt de lever en ontstaat littekenweefsel (levercirrose) met allerlei klachten als gevolg.

Veel leverziekten kunnen ontstaan door een virusinfectie (hepatitis A, B, C, D, E), door giftige stoffen en medicijnen. Ook kunnen erfelijke factoren een rol spelen. Algemene klachten bij leveraandoeningen zijn: vermoeidheid, gevoel van slapte, verminderde eetlust, gewichtsverlies en geelzucht. Bij kinderen ontstaan leverziekten bijvoorbeeld door slecht aangelegde galwegen of het gebrek aan bepaalde enzymen. Deze kinderen blijven in ontwikkeling achter, zijn chronisch ziek en lopen bij infecties ernstige risico's. Vaak is een levertransplantatie noodzakelijk.

Maag en twaalfvingerige darm

Maagklachten komen veel voor: één op drie mensen heeft er wel eens last van. De daarbij horende verschijnselen zijn: opboeren, een opgeblazen gevoel, maagpijn, misselijkheid en braken. Het maagslijmvlies kan verzwakken door bijvoorbeeld een bepaald medicijngebruik, pijnstillers, roken en een infectie met de bacterie ‘Helicobacter pylori'. Soms is het een combinatie van oorzaken. Als de weerstand van het maagslijmvlies afneemt, gaat het maagsap op bepaalde plekken inwerken op de maagwand. Zo kan een maagzweer ontstaan. Veel mensen denken dat dit ook kan komen door stress, maar dat is niet zo. Sinds enige tijd weten we dat de ‘Helicobacter pylori' bacterie een grote rol speelt bij het ontstaan van maagzweren.

De term maagzweer is een beetje misleidend. Bij 80% van de zweren gaat het om zweertjes in de twaalfvingerige darm. Symptomen die duiden op een maagzweer: knagende pijn hoog in de maag, vlak voor of na het eten. Ook eerder genoemde verschijnselen als boeren, brandend maagzuur en misselijkheid kunnen optreden.

De oorzaak van maagklachten is niet altijd te achterhalen. De laatste tijd is meer bekend over een zogenaamde ‘luie' maag. Dit betekent dat de spieren van de maagwand te langzaam kneden en mengen. Dit zorgt ervoor dat het veel langer duurt voor het voedsel klaar is om naar de dunne darm te verhuizen. Al die tijd kan het maagsap op de maagwand inwerken, waardoor deze geïrriteerd kan raken. Bovendien kan het maagsap gemakkelijker de slokdarm in stromen.

Slokdarm

Onder aan de slokdarm, vlak boven de maag, zit een sluitspier. Deze zorgt ervoor dat het voedsel wel van de slokdarm naar de maag kan, maar niet terug. Dat kan wel gebeuren als de sluitspier te slap is. Dat kan ook als de druk van onderen te groot is, bijvoorbeeld door overgewicht of zwangerschap. Dit omhoogkomende voedsel is vermengd is met maagzuur. Dat kan leiden tot brandend maagzuur en pijn achter het borstbeen. Ook zonder voedsel kan maagzuur in de slokdarm terechtkomen. Door irritatie van het maagzuur kan de binnenkant van de slokdarm ontstoken raken.

Bron: NGMDL

Voor meer informatie of het maken van een afspraak kunt u contact opnemen met 030 228 26 22