Wervelkanaalvernauwing in de onderrug

Onder in de rug zit geen ruggenmerg meer. Alleen nog zenuwwortels. De klachten en verschijnselen worden dan ook veroorzaakt door druk op deze zenuwen. Ze lijken daardoor erg op die van een hernia. Meestal is er sprake van pijn in beide benen, vaak optredend of verergerend tijdens het lopen. De klachten lijken daardoor op een vaatvernauwing in de benen (etalageziekte). Tijdens het lopen treedt pijn op, soms ook een doof gevoel en/of krachtsvermindering. In rust verdwijnt de pijn weer vrij snel, vooral in gebukte houding, hurkend of zittend. Dit komt omdat bij lopen de kromming in de wervelkolom (de lordose) toeneemt en de ruimte afneemt. Bij bukken of hurken wordt de vernauwing juist weer wat minder. Patiënten met een vernauwing kunnen daarom ook vaak wel goed fietsen. In de supermarkt hangen patiënten vaak voorover op hun winkelwagentje. Daardoor wordt de vernauwing eveneens wat minder en houden ze lopen langer vol.

De afbeelding hierboven toont een dwarsdoorsnede van een lendenwervel. Links de normale situatie, rechts nadat door degeneratie vernauwing is ontstaan van het wervelkanaal. De uittredende zenuwen (wortels) hebben daar veel minder ruimte..


Op de afbeelding hierboven is te zien hoe de doornuitsteeksels elkaar raken. Op dit niveau is het wervelkanaal vernauwd. Dit is de situatie bij lopen.	Door de doornuitsteeksels uit elkaar te houden (het groene vlakje) wordt het ligament gespannen en puilt niet meer in het wervelkanaal uit. Deze situatie komt overeen met die bij bukken, hurken en fietsen.

Stellen van de diagnose

MRIDit is onderzoek heeft de voorkeur. Het geeft goede informatie over de plaats van de vernauwing in drie richtingen en laat de weke delen uitstekend zien (zenuwen, verdikte ligamenten). Bot wordt minder goed afgebeeld.
CT-scan Met dit onderzoek worden de botstructuren juist goed afgebeeld. Dit onderzoek kan dus een aanvulling zijn op het MRI-onderzoek.

DOORVERWIJZING VAN HUISARTS EN NEUROLOOG

U kunt bij ons terecht met een verwijzing van de neuroloog. Als u nog niet bij een neuroloog bent geweest kunt u via de huisarts een verwijzing vragen.

Bent u reeds bij een neuroloog geweest maar heeft u geen verwijzing gekregen dan raden wij u aan uw volledige dossier opvragen bij de neuroloog en naar Bergman Clinics toe sturen zodat onze neurochirurgen kunnen beoordelen of ze u kunnen helpen.

De operatie

Om vernauwing op te heffen, vindt een operatie vanuit de achterzijde plaats (benige decompressie). Na het afschuiven van de rugspieren worden de wervelbogen of delen daarvan verwijderd. Hierbij is het meestal wel nodig een klein deel van de gewrichtjes (facetten) te verwijderen. Dit in tegenstelling tot de operatie aan de nek. Eén en ander hangt af van de uitgebreidheid van de vernauwing. Dit kan invloed hebben op de stabiliteit van de wervelkolom, zodat tegenwoordig in sommige gevallen in dezelfde operatie de rug wordt vastgezet (spondylodese). Dit is dan een grotere operatie, maar het resultaat is doorgaans gunstig.

Risico's

Zoals bij iedere operatie, zitten er ook aan de genoemde operaties risico's. De kans hierop is echter zeer gering. Het betreft een ingreep die bij Bergman Clinics vele malen per jaar wordt uitgevoerd.

Mogelijke complicaties:

Er kan altijd toename van neurologische uitval optreden. Dit is meestal het gevolg van het moeten manipuleren van een zenuw die lang in de knel heeft gezeten.
Een ontsteking of niet goed genezende wond behoort ook tot de gebruikelijke risico's.
Een minder frequente maar wel uiterst vervelende complicatie is de nabloeding. Bij een uitgebreide operatie is er een groot wondbed. Vaak betreft het oudere patiënten met eventuele stoornissen in de bloeddruk of de stolling.

Alternatieven

De vernauwing is het meest uitgesproken bij een holle rug. Hierom is een relatief nieuwe, minder uitgebreide behandeling geïntroduceerd die dit juist tegengaat. Als je de wervels wat uit elkaar duwt, ontstaat er meer ruimte voor de uittredende zenuwwortels. Dit wordt gedaan door iets tussen de doornuitsteeksels te plaatsen. Omdat hiermee het achteroverbuigen wordt tegengegaan, spreekt men wel van een spacer.

Het is alleen niet altijd duidelijk welke patiënten nog wel en welke niet meer met een dergelijke operatie zijn te helpen. Omdat ze nog niet zo lang op de markt zijn, is ook niet bekend hoe lang een dergelijk implantaat zijn functie vervult. Maar in bepaalde gevallen is het zeker de moeite waard deze ingreep te overwegen. Indien deze spacer uiteindelijk niet afdoende blijkt te helpen, kan alsnog de uitgebreidere operatie worden uitgevoerd, zoals eerder beschreven.

Bij Bergman Clinics worden als spacer de Aperius en de Coflex gebruikt.

De Coflex wordt van achteren ingebracht en is door zijn U-vorm ook wat verend. De Coflex wordt door een klein sneetje in het midden ingebracht. De operatie kan met een ruggenprik, maar wordt meestal onder narcose uitgevoerd.

De Aperius wordt door een kleine huidsnede ongeveer tien centimeter naast de middenlijn ingebracht. De operatie kan onder narcose, met een ruggenprik (spinale verdoving) of zelfs onder lokale verdoving worden uitgevoerd.

Aperius

Röntgenfoto van de onderrug na het plaatsen van een Aperius space.

Na de operatie

Na de operatie wordt de patiënt begeleid door de fysiotherapeut. Deze geeft nog tijdens het verblijf in de kliniek tips en aanwijzingen om de rug weer belastbaar te maken en de patiënt weer op de benen te krijgen.

Patiënten met een spacer zijn meestal dezelfde dag al weer op de been en kunnen de dag na de operatie weer naar huis. Patiënten waarbij een uitgebreidere operatie (benige decompressie) heeft plaatsgevonden, kunnen meestal na enkele dagen naar huis. Afhankelijk van de grootte van de wond.

Poliklinische controle vindt zes weken na de operatie plaats. Hierbij wordt het resultaat van de operatie op dat moment bekeken. Meestal krijgt de patiënt dan te horen dat hij weer zijn gang kan gaan en de belasting mag opvoeren. Het herstel verschilt per patiënt. Werkhervatting is ook afhankelijk van het soort werkzaamheden. Altijd geldt: luister naar je lichaam.

Recidief

Afdoende vrijlegging van het ruggenmerg of de zenuwwortels (benige decompressie), sluit het optreden van een nieuwe vernauwing vrijwel uit. In het geval van de halswervelkolom kan het nog wel eens nodig zijn de operatie aan beide kanten uit te voeren. Eén en ander hangt af van de individuele situatie en de voorkeur en het beleid van de neurochirurg.