Rughernia

De wervelkolom is het centrum van het bewegingsapparaat. De wervelkolom bestaat uit 7 nekwervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels, en het heiligbeen met het staartbeentje (stuitje). In de wervelkolom bevindt zich een lange holle ruimte, het wervelkanaal. Hierin ligt het ruggenmerg tot aan de eerste lendenwervel.

Daarna lopen de overige zenuwen verder door in het wervelkanaal Op elk wervelniveau treden zenuwen uit, die naar de ledematen en de romp lopen. Met uitzondering van de eerste twee halswervels zit er tussen iedere twee wervels een tussenwervelschijf. De tussenwervelschijf bestaat uit een elastische kern die is omgeven door een vezelige ring. Deze fungeren als een soort schokdemper en zorgen er bovendien voor dat de wervels gemakkelijk ten opzichte van elkaar kunnen bewegen.

Functiestoornissen van een zenuwwortel komen tot uiting in pijnuitstraling in het been, tintelingen of een doof gevoel in delen van de huid en eventueel ook in verlammingen van één of meerdere spiergroepen. Omdat bij hoesten, niezen en persen de druk in het wervelkanaal wordt verhoogd en daarmee de druk op de zenuwwortel wordt verhoogd, kan hierbij de pijnuitstraling toenemen.

Hoewel een hernia op elke plaats in de wervelkolom kan voorkomen, komen de meeste hernia's voor tussen de 4e en 5e lendenwervel (L4-L5) en de 5e lendenwervel en het heiligbeen (L5-S1). De hernia van de halswervelkolom (nekhernia’s) en hernia van de borstwervelkolom zijn veel zeldzamer dan de rughernia. Deze worden hier niet besproken.

Veranderingen aan de tussenwervelschijf

Slijtage van een tussenwervelschijf is een proces dat tijdens het leven bij ieder mens in meer of mindere mate plaatsvindt. Dit kan aanleiding geven tot rugklachten, hoewel dat lang niet altijd gebeurt. Zwaar werk met veel bukken en tillen kan wel meer rugklachten geven, maar het ontstaan van een hernia wordt er niet door veroorzaakt: hernia's komen even vaak voor bij mensen die licht werk doen als bij mensen die zwaar werk doen. Lage-rughernia’s lijken wel vaker voor te komen bij mensen die veel zitten, zoals mensen met een kantoorbaan en chauffeurs.

DOORVERWIJZING VAN HUISARTS EN NEUROLOOG

U kunt bij ons terecht met een verwijzing van de neuroloog. Als u nog niet bij een neuroloog bent geweest kunt u via de huisarts een verwijzing vragen.

Bent u reeds bij een neuroloog geweest maar heeft u geen verwijzing gekregen dan raden wij u aan uw volledige dossier opvragen bij de neuroloog en naar Bergman Clinics toe sturen zodat onze neurochirurgen kunnen beoordelen of ze u kunnen helpen.

Diagnose en onderzoek

Meestal wordt eerst een röntgenfoto van de lendenwervelkolom gemaakt. Op die foto kan de diagnose hernia niet worden gesteld, maar het is wel mogelijk om hiermee afwijkingen van het bot op het spoor te komen. Bovendien kan worden beoordeeld of er bijvoorbeeld sprake is van stand- of vormafwijkingen van de wervelkolom. Om aan te tonen dat de pijn in het been (en de eventuele uitvalsverschijnselen) inderdaad veroorzaakt wordt door het uitstulpen van een tussenwervelschijf, moet verder onderzoek worden verricht.

Het belangrijkste beeldvormende onderzoek is de MRI van de wervelkolom. Met een MRI scan wordt de hernia zichtbaar, evenals de beknelling van de zenuwwortel.

Uit de beschrijving van de pijnuitstraling en uit de bij neurologisch onderzoek vastgestelde uitval kan vaak al worden gezien om welke zenuw het gaat en op welke plaats in de wervelkolom de hernia zich bevindt.

Niet iedere hernia hoeft te worden geopereerd. De meeste klachten van een hernia gaan na verloop van tijd vanzelf over . Het besluit tot opereren hangt in grote mate af van de ernst van de pijn en de eventueel bestaande uitval. In het algemeen wordt niet eerder dan 8 weken na het ontstaan van de klachten geopereerd, tenzij er spoed is vereist. Als de pijnklachten meevallen wordt vaak langer dan 8 weken gewacht. Wanneer de klachten blijven bestaan zal wel worden besloten om binnen 6 maanden te opereren, omdat is gebleken dat na lang wachten het herstel langzamer verloopt.

Er zijn twee soorten operatie-indicaties:

Absolute operatie-indicatie: in dit geval is er sprake van ernstige of snel opgetreden uitvalsverschijnselen van de zenuw of een groep zenuwen. Bijvoorbeeld bij ernstige verlammingsverschijnselen van spiergroepen van de benen of bij verlies van controle over de urineblaas. Dit is het gevolg van beknelling van de bundel van ruggenmergzenuwen die onder in de wervelkolom loopt.
Relatieve operatie-indicatie: in dit geval is er sprake van zo veel pijn, dat u hierdoor niet meer goed kunt functioneren. De patiënt is dan zelf degene die moet aangeven dat het zo niet langer kan; het klachtenpatroon geeft de doorslag bij het besluit wel of niet te opereren.

De operatie

De herniaoperatie kan onder algehele narcose of onder plaatselijke verdoving door middel van een ruggenprik worden uitgevoerd. Er bestaan verschillende operatietechnieken waarvan hieronder de meest gebruikelijke methoden staan beschreven:

De klassieke "open” operatie: waarbij het hele operatiegebied wordt blootgelegd.
De Micro Tube Discectomiemethode (MTD): Waarbij een snede gemaakt wordt van ongeveer 2 cm en met behulp van een buisje.

Deklassieke "open” operatie: waarbij het hele operatiegebied wordt blootgelegd.

De microtube Discectomiemethode (MTD): Waarbij een snede gemaakt wordt van ongeveer 2 cm en met behulp van een buisje

Minimale belasting met de Mircotube techniek

Bij Bergman Clinics wordt de microtube techniek (MTD) toegepast. Hierbij wordt de operatie met behulp van een microscoop (of loepbril met hoofdlamp) uitgevoerd. Via een snede van ongeveer 2 cm in de rug wordt een dunne naald ingebracht. Over deze naald worden steeds dikkere buisjes geschoven, zodat de juiste opening ontstaat waar de operatie instrumenten doorheen kunnen worden ingebracht. De operatie wordt uitgevoerd terwijl de neurochirurg door een operatiemicroscoop kijkt, waarmee ook diepte gezien kan worden. Het beeld kan worden uitvergroot, waardoor de neurochirurg zeer nauwkeurig te werk kan gaan. De slechts minimale snede in de huid kan na de operatie met zelf oplosbare hechtingen worden gesloten.

De voordelen van de microtube techniek ten opzichte van de andere operatietechnieken:

Minder weefselschade.
Opnameduur van slechts 1 dag en een nacht.
Sneller herstel.

Niet iedere hernia is geschikt om op deze wijze te opereren, de neurochirurg zal u hier verder over informeren.

Operatierisico's

Zoals bij elke operatie zijn er ook bij de herniaoperatie risico's. De kans dat deze zich voordoen is echter zeer gering. Complicaties die kunnen voorkomen zijn:

Infectie van de wond of van de tussenwervelruimte komt een enkele keer voor.
Toename van de uitvalsverschijnselen (verlamming, gevoelsverlies), meestal ten gevolge van het moeten manipuleren aan een zenuwwortel die lang in de knel heeft gezeten.
Nabloeding in het operatiegebied.
Lekkage van vocht uit het wervelkanaal (liquorlekkage)

Na de operatie

Na de operatie wordt u naar de uitslaap ruimte gebracht om bij te komen uit de narcose.. De pijn in het been is meestal direct na de operatie verdwenen of reeds aanzienlijk afgenomen. Enkele dagen na de operatie kan de uitstralende pijn tijdelijk terugkeren. Dit is het gevolg van zwelling van het weefsel in het gebied waar de operatie heeft plaatsgevonden. Deze napijn is na een enkele dagen weer verdwenen. Het dove gevoel voelt men vaak sterker dan voor de operatie, omdat de pijn weg is. Dit verdwijnt meestal vanzelf, maar niet altijd. Na verloop van tijd verminderen ook de rugklachten veroorzaakt door de hernia, maar rugklachten waaraan andere oorzaken ten grondslag liggen niet. Bij rugpijn alleen (zonder verschijnselen van zenuwwortel prikkeling) wordt dan ook vrijwel nooit besloten tot opereren, omdat daar andere oorzaken aan ten grondslag liggen.

Na de operatie wordt u op de been geholpen door de fysiotherapeut hier in huis. Deze geeft algemene bewegingstips om in de thuissituatie weer te kunnen functioneren De controle bij de neurochirurg vindt 6 weken na operatie plaats, waarbij het resultaat van de operatie op dat moment wordt bekeken. Vaak kan tegen die tijd de belasting van de rug weer worden verhoogd. Gedurende de eerste 6 weken na de operatie wordt fysiotherapie afgeraden: De rugspieren zijn nog niet op trekkracht en moeten eerst herstellen. Tijdens de policontrole wordt geëvalueerd hoe het met de rug gaat. Indien er dan nog aanzienlijke rugpijn of houdingsafwijking bestaat zal een gerichte fysio- of houdingstherapie nodig zijn. Werkhervatting hangt samen met het type werk dat u doet, de neurochirurg zal u hierin adviseren. In principe is er geen bezwaar tegen zwangerschap na een herniaoperatie. In het algemeen is het niet zo dat een vrouw die aan een hernia is geopereerd een grotere kans heeft op een nieuwe hernia wanneer ze zwanger is.

Uit veel onderzoek blijkt dat 80 tot 90% van de patiënten na een herniaoperatie tevreden is met het uiteindelijke resultaat.

Een recidief hernia

Met een recidief hernia wordt het opnieuw ontstaan van een hernia op dezelfde plaats bedoeld. Recidiefklachten kunnen veroorzaakt worden door het ontstaan van een nieuwe hernia ter plaatse van een hoger of lager gelegen tussenwervelschijf. Een echt recidief, het opnieuw optreden van een hernia op dezelfde plaats, treedt bij ongeveer 5% van de geopereerde patiënten op en ontstaat doordat het technisch gezien niet mogelijk is om al het tussenwervelschijfmateriaal te verwijderen. Een recidiefoperatie is wat moeilijker, omdat er vaak sprake is van littekenweefsel van de vorige ingreep, waardoor de zenuwwortel kan zijn verkleefd. Daarbij komt dat het herstel na een recidiefoperatie vaak trager is. Toch kan ook een recidief hernia met goed resultaat worden geopereerd.

Omdat het slijtageproces zich meestal over meerdere tussenwervelschijven verdeelt, kan er na een herniaoperatie altijd een hernia bij een andere tussenwervelschijf optreden. Dat is niet goed te voorkomen. Ook een dergelijke nieuwe hernia kan met succes worden geopereerd en het is niet zo dat een tweede of derde operatie de rug steeds slechter maakt.