Hamerteen

Bij een hamerteen is het gewrichtje tussen het eerste en tweede kootje gebogen en tussen tweede en derde kootje gestrekt. Er zijn meerdere oorzaken voor het ontstaan van een hamerteen aan te geven. Normaliter is er een evenwicht tussen de verschillende spieren die de tenen bewegen: de teenbuigers en de teenstrekkers, en de kleine voetspiertjes (de zgn. intrinsieke musculatuur).

Als dit evenwicht tussen deze verschillende spieren verstoord wordt, kan een hamerteen ontstaan. Er zijn meerdere oorzaken voor de verstoring van dit evenwicht, meestal komt het doordat de functie van de kleine voetspiertjes uitvalt. De kleine voetspiertjes kunnen uitvallen door een tal van redenen, zoals oudere leeftijd, slagaderverkalking (“arteriosclerose”), suikerziekte, reuma, een doorgemaakt ongeval aan de voet etc. etc. Verder is een veel voorkomende oorzaak van een hamerteenstand van de tweede teen een scheefstaande grote teen (de zgn. hallux valgus). Doordat de grote teen opzij drukt raakt tweede teen uit zijn evenwicht en kan een hamerteen ontstaan.

Wat zijn de klachten van hamerteen?

Als de kromstand van de teen kort bestaat is deze nog soepel, maar bij een langer bestaande hamerteen kan de kromstand stug worden.

Een hamerteen kan zeer pijnlijk zijn en veel last geven bij het dragen van schoenen. Meestal ontstaat er op het kromme gewrichtje likdoorn of eksteroog, die tegen de schoen wrijft en zo pijn veroorzaakt. Bij een stugge hamerteen kan er ook een pijnlijke eeltplek op het topje van de teen ontstaan, Tevens kan er eelt en pijn onder de voorvoet ontstaan.

Tenslotte kan dit gepaard gaan met ontsteking en pijn in het gewrichtje tussen het middenvoetsbeentje en het eerste kootje (MTP gewricht). Het kapsel van dit gewrichtje raakt dan slap en uitgerekt, waarna de teen in dit gewrichtje geleidelijk uit de kom gaat naar boven. Dit veroorzaakt dan weer meer druk onder het kopje van het middenvoetsbeentje en zodoende kan er pijn ontstaan zowel aan de onderkant van de voorvoet, alsook aan de bovenkant van de teen.

Hoe is de behandeling van een hamerteen?

Niet operatieve behandelingen:

Door de samenhang van de klachten met schoeisel kun je met schoenen met een hogere zgn. ‘tenenbak’ of een tenenbak van heel zacht en soepel materiaal, de klachten verminderen. Verder zijn er handige hulpmiddeltjes op de markt om drukplekken te ontlasten en de teen in een betere positie te houden. Denk aan likdoorn pleisters en zgn. orthesen, die podotherapeuten kunnen aanleggen. Als er pijn en eelt onder de kopjes van de middenvoetsbeentjes bestaat, kan een steunzool met een verhoging hier net áchter, de druk verminderen en de teen in een wat betere positie brengen. Toch valt het niet mee om iedere dag iets tussen of op je tenen te moeten doen om de pijn te verminderen. Er zijn ook simpele operatieve oplossingen: de hamerteen correctie.

Operatieve behandelingen:

Als de niet-operatieve behandeling onvoldoende soelaas biedt, kan er een operatie gedaan worden. Dit gebeurt in bij Bergman Clinics via een dag opname (tenzij gecombineerd met een andere voorvoetingreep).

Er bestaan drie manieren om een hamerteen operatief te behandelen, uw behandelend arts zal u informeren welke techniek bij u het meest geschikt is:

Via een mini-invasieve methode (MIS), zogenaamde sleutelgat chirurgie. Het onderste kootje van de teen wordt met een klein freesje gebroken en in de juiste stand gezet. Tevens worden de te korte buig- en strekpeesjes via een heel klein sneetje in de huid verlengd. Daarna wordt de hele voet verbonden, en de behandelde tenen getaped. Deze duurt ongeveer 10 minuten en wordt meestal onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Het verband houdt de tenen in de goede stand, en moet blijven zitten tot de eerste poliklinische controle.
Hamerteencorrectie met een inwendige fixatie met een oplosbaar pinnetje. Bij een hamerteen correctie wordt het uiteinde van het eerste kootje, en het begin van het tweede kootje weggenomen en daarmee de teen recht gezet. Er wordt een klein oplosbaar pinnetje in de kootjes ingebracht die ervoor zorgt dat het gewrichtje wat eerst krom stond, recht en stijf wordt. De huid wordt gehecht met oplosbare onderhuidse hechtingen. Daarna wordt de hele voet verbonden. Deze duurt ongeveer 10 minuten en wordt meestal onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Het verband houdt de tenen in de goede stand, en moet blijven zitten tot de eerste poliklinische controle.

Het verschil met de mini-invasieve methode is dat bij de MIS techniek alle teen gewrichtjes soepel blijven.

Als er meerder tenen tegelijkertijd moeten worden gecorrigeerd, of de grote teen ook moeten worden rechtgezet, dan is de ingreep is te groot om onder plaatselijke verdoving te kunnen worden gedaan, en zal de operatie via een ruggenprik of narcose plaatsvinden.