Hallux valgus operatie: een scheefstaande grote teen

Het operatief rechtzetten van de grote teen is een veel voorkomende operatie waar veel mensen met een ‘knobbel’ op de grote teen baat bij hebben. Alhoewel de operatie zelf in een half uur klaar is, duurt het vaak toch maanden voordat u weer onbeperkt kan lopen en weer in uw schoenen past.

Welke verdoving wordt toegepast?

De operatie vindt plaats onder algehele narcose of met een ruggenprik. De ruggenprik kan worden gecombineerd met een slaapmiddel, waardoor u weinig of niets van de operatie merkt. Bij opname kunt u uw keuze met de anesthesist bespreken. Voor of na de ingreep kan eventueel een prik in de voet worden gegeven voor extra pijnstilling gedurende de eerste uren na de operatie.

De operatie

Er zijn een aantal verschillende operatietechnieken. De operatietechniek die uw orthopedisch chirurg kiest is afhankelijk van de stand van de grote teen, uw activiteitenniveau, de ernst van slijtage van het gewricht en van uw leeftijd.

Bij de operatie wordt altijd de knobbel van de grote teen verwijderd. Bovendien wordt het bot van het eerste middenvoetsbeentje doorgezaagd en in een betere stand weer vastgezet met een schroef. Indien er sprake is van hamertenen, zullen die in een betere stand worden vastgezet met een metalen pennetje.
De operatie duurt ongeveer een half uur. De operatiesneetjes worden gehecht met een oplosbare onderhuidse hechting. Na de operatie is een drukverband om de voet aangebracht. Het verband moet u laten zitten tot de poliklinische controle.

Voor de operatie krijgt u een injectie om trombose (een aandoening waarbij bloedstolsels gevormd worden in de bloedvaten) te voorkomen. Deze injectie is eenmalig.

Afbeelding: Dit is voorbeeld van een Scarf osteotomie. Het eerste middenvoetsbeentje in een speciale Z-vorm doorgezaagd, net onder het grote teen gewricht. Door te schuiven wordt de voet versmald. Met twee schroefjes worden de twee botdelen op elkaar vastgezet. Deze operatie wordt nabehandeld met een speciale achtervoetloopschoen.

Fysiotherapie voor ontslag

De fysiotherapeut komt u begeleiden bij het uit bed komen na de operatie. U krijgt instructies voor het lopen met krukken. Als u thuis moet traplopen, leert de fysiotherapeut u hoe u dit verantwoord kan doen. De fysiotherapeut geeft u tevens oefeningen mee om het gewricht van de grote teen soepel te houden. Het is heel belangrijk om deze oefeningen iedere dag een aantal maal te doen.

Aandachtspunten na de ingreep

Pijnstilling

De eerste 24 uur na de operatie kunt u vrij veel pijn voelen. Bij uw ontslag krijgt een recept voor pijnstillers mee naar huis. U kunt de medicijnen zelf –laten- halen bij uw eigen apotheek.

Zwelling

Na de operatie zullen de geopereerde voet en/of tenen zwellen. Dit is een normale reactie op de operatie. Het is mogelijk dat de wond op de eerste dag na de operatie nog wat nabloedt.

Om de zwelling te laten afnemen moet u de voet hoog leggen en de voet koelen, bijvoorbeeld met een ijszakje. Zorg er wel voor dat het verband hier niet nat wordt!

Ontslag en Controles

De arts of verpleegkundige bepaalt wanneer u naar huis mag. U krijgt loop- en oefeninstructies mee van de fysiotherapeut. Als u goed kunt als u goed kan lopen mag u naar huis. U kunt vervoerd worden op de achterbank van een auto, met de benen omhoog op de bank.

De revalidatie

Na genezing van de wond en eventueel het bot en de spieren, begint het echte revalidatieproces. U mag in toenemende mate de voet belasten en in eigen tempo steeds sterker maken. In het algemeen geldt, dat het een jaar duurt voordat u vergeet dat u aan de voet bent geopereerd.

Hervatten van activiteiten:

Fietsen: zodra u voldoende veilig op- en af kunt stappen Zwemmen: zodra de wond genezen is en u veilig het water in- en uit kunt stappen.
Autorijden: zodra u weer redelijk kunt lopen en voldoende zeker bent dat u de pedalen met de geopereerde voet kunt bedienen. (Autorijden met spalk, achtervoetloopschoen en walker wordt sterk ontraden omdat de controle over de pedalen verminderd is).
Werk (zittend): zodra u voldoende mobiel bent om naar het werk te gaan en u de voet voldoende lang naar beneden kunt houden. Gemiddeld duurt het 1,5 maanden voordat u zittend werk kan doen.
Werk(staand): zodra u voelt dat u dit aankunt; en in overleg met de ARBO-arts. Gemiddeld duurt het 2,5 maanden voordat u staand en lopend werk kan doen.

Verwachtingen

De correctie van een milde hallux valgus kan redelijk eenvoudig zijn, de correctie van vergevorderde hallux valgus kan wat lastiger zijn, en bij ernstige hallux valgus kan het soms onmogelijk zijn een volledige correctie te verkrijgen. Dan moet er voor een andere operatietechniek gekozen worden, waarbij het teengewricht wordt stijf gezet.

Bij platvoeten bestaat er een grotere kans op het terugkeren van de scheve stand van de grote teen. Het aanmeten van steunzolen is dan aan te raden.

Door de operatie wordt de voet gemiddeld 0,5 tot 1 centimeter smaller. Dit betekent dat ook na de operatie niet iedereen de (smalle) schoenen kan dragen die hij/zij graag zou willen dragen. Mensen met erg brede voeten zullen ook na de operatie wat bredere schoenmodellen moeten blijven dragen.